بوداق منشى قزوينى
46
جواهر الأخبار ( فارسى )
در روز سه شنبه 28 ذى قعده سنهء 848 به مرگ خود وفات يافت و امير ابو سعيد بر دست برادرش امير اسكندر به قتل رسيد » . « 1 » پ 4 . تاريخ جهان آرا ، تأليف قاضى احمد غفارى از قاضيان و منشيان و مورخان قرن دهم هجرى است . اين كتاب تاريخ عمومى و ايران است و شامل وقايع تاريخى مختصر جهان از به دو آفرينش تا سال 972 ه . ق . است ، و بنابر احتمال قريب به يقين اين رساله در اختيار بوداق منشى قرار داشته و در تنظيم و تدوين اثر خود از آن اقتباس نموده است . چنان كه ، اگر وقايع تاريخى سالهاى 921 - 929 ه . ق . از كتاب تاريخ جهان آرا با توضيحات بوداق منشى در جواهر الاخبار مقايسه شود اين موضوع را به اثبات مىرساند . بدين عبارات توجه نماييد : جواهر الاخبار « و در سال احدى [ و ] عشرين و تسع مائه ( 921 ) ، امير خان از قاين خراسان آمد ، و ديو سلطان روملو هم بلخ را گذاشت و آمد ، و تمامى خراسان را از حدود سمنان تا هرات به شاه طهماسب شفقت كردند ، و امير خان لله شد ، و مير محمد [ بن ] مير يوسف را ترتيب يافته طبل و علم دادند ، و قشلاق در تبريز شد » . « 2 » تاريخ جهان آرا « احدى و عشرين و تسع مائه ( 921 ) ، نوروز تنگوزئيل دوشنبه بيست و پنجم محرم رايات جلال به اوجان آمده از آنجا به طواف حظيرهء مقدسهء صفويه فرمود ، پس از آن به ييلاق سهند آمد امير سلطان صاحب قاين به پايهء سرير اعلى آمد . شمهاى از خرابى خراسان معروض داشت و ديو سلطان نيز از بلخ رسيده مؤيد آن سخنان گفت . بنابرين سلطنت خراسان از [ كنار ] آب آمويه تا سمنان به بندگان نواب كامياب اقدس اعلى شاه دين پناه مؤيد من عند اللّه كه بعد ازين بنابر اختصار كلام به نواب اعلى تعبير خواهد شد مفوض گشت ، و امير سلطان را منصب للگى و لقب خانى داده با امراى قاين به خراسان روان فرمودند ، و منصب صدارت و لوازم آن به سيد دانشمند بىمانند مير غياث الدين محمد بن امير يوسف كه در اصل از سادات توابع رى بود در هرات نشونما يافته و از كمال سلوك مرغوب جذب قلوب فرموده مرجوع شد ، و قشلاق همايون در تبريز واقع گشت » . « 3 »
--> ( 1 ) . لب التواريخ ، صص 350 - 351 . ( 2 ) . جواهر الاخبار ، ص 136 . ( 3 ) . تاريخ جهان آرا ، ص 278 .